System podatkowy w Polsce – kosmetyka już nie wystarczy. Potrzebna jest gruntowna i nowoczesna zmiana! (page 5)

Przyjęte założenia

Wraz z wprowadzeniem nowego systemu podatkowego niezbędne jest wprowadzenie oszczędności w wydatkach publicznych, ponieważ nawet najlepiej zorganizowane i zaplanowane podatki nie wytrzymają ciągłego zadłużania się i życia „na kredyt”. Zaraz po systemie podatków, największą bolączką Polski jest system ochrony zdrowia oraz system emerytalny. To są główne obszary, które zdecydowanie jak najszybciej należy również zdefiniować na nowo. Jednak nie wszystko na raz. Skupmy się teraz wyłącznie na systemie podatkowym i założeniach, które należy przyjąć żeby możliwa była jego gruntowna reorganizacja.

Głównym i najważniejszym założeniem dla nowoczesnego systemu podatkowego, powinien być fakt poboru podatku w chwili, gdy zgromadzone na koncie pieniądze opuszczają konto firmy lub obywatela (np. przelew wychodzący z konta bankowego). Nie powinno mieć przy tym znaczenia, czy jest to zakup towaru, usługi, czy przelew wynagrodzenia – od każdej transakcji powinien zostać odprowadzony w sposób automatyczny podatek o takiej samej wysokości.

Po pierwsze należy stworzyć jak najlepsze warunki dla bezgotówkowego obrotu pieniędzy oraz zachęcić pracodawców do wykorzystania elektronicznych kanałów przekazywania pieniędzy. Przede wszystkim należałoby wprowadzić zasadę, że wynagrodzenia pracowników obowiązkowo są przelewane z konta bankowego pracodawcy na konta bankowe pracowników. Jeżeli wypłata jest dokonywana w gotówce, to na pracodawcy spoczywa obowiązek rozliczenia podatku.

Po drugie należałoby zdefiniować wyjątki od tej reguły np. przelew na inne konto należące do tej samej firmy lub obywatela (przelewy między własnymi kontami), wypłata gotówki w bankomacie, udzielenie kredytu, spłata raty kredytu itp. Ważne, aby zidentyfikowane wyjątki można było zaimplementować w sposób automatyczny do systemów informatycznych banków i innych instytucji finansowych. Dzięki temu wyeliminowany zostałby czynnik ludzki, który najbardziej narażony jest na różnego rodzaje nadużycia i malwersacje.

Po trzecie to banki, a dokładnie ich systemy informatyczne stałyby się kluczowym elementem systemu podatkowego. To one byłyby odpowiedzialne za pobieranie i przekazywanie podatku od transakcji wychodzących z kont firm i obywateli.

Po czwarte wysokość podatku powinna zostać tak ustalona, aby możliwe było zbilansowanie budżetu państwa na obecną chwilę. Ale czy istnieje prosty sposób w który można spróbować wyliczyć ile taki podatek powinien wynosić, aby do skarbu państwa trafiło ok. 350 mld zł (na tyle zaplanowano wydatki budżetowe w 2015r.)? Spróbujmy to policzyć. Na początek rozgraniczmy transakcje realizowane przez firmy oraz obywateli. W celu oszacowania, jaką kwotę podatku możemy pobrać od obywateli należy wziąć pod uwagę:

  • Liczbę osób pracujących
  • Średnie wynagrodzenie
  • Oszacować procent wynagrodzenia które jest przeznaczane na konsumpcję

Analizując dane GUS (źródła podane poniżej) można przyjąć, że aktualnie w Polsce jest 16 mln osób pracujących, a średnie wynagrodzenie brutto, to 4 tysiące złotych. Przyjmijmy że osoby te konsumują 80% swojego wynagrodzenia. Przy założeniu, że nowy jednolity podatek będzie wynosił 10% od transakcji, to w ciągu 12 miesięcy zostanie pobrana kwota 61,44 mld zł.

Aby oszacować kwotę podatku, jaką można pobrać od firm należy przeanalizować ich wydatki, ponieważ nowy podatek – zgodnie z przyjętymi założeniami – powinien być pobierany od transakcji związanych z opuszczaniem pieniędzy z konta bankowego. Jeszcze raz podkreślę, że transakcje polegające na zasilaniu konta bankowego nie były by objęte podatkiem. W raporcie przygotowanym przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości można znaleźć dane, które informują, że w 2009r. polskie firmy miały koszty na poziomie 2872,3 mld zł. Od kwoty tej należy odprowadzić podatek w zakładanej wysokości 10%, co daje sumę ponad 287,2 mld zł. Sumując podatki pobrane od obywateli oraz od firm uzyskujemy kwotę 348,6 mld zł, czyli tyle ile w 2015r. wynoszą zaplanowane wydatki budżetowe państwa. W tym miejscu należy wspomnieć, że do oszacowania podatku pobieranego od obywateli nie zostały zaliczone osoby otrzymujące emerytury lub renty, a przecież również one będą realizować transakcje i kupować towary i usługi. Można przyjąć, że byłaby to kwota ok. 12 mld zł. Ponad to, podatkiem zostały by objęte również pieniądze transferowane z Polski do innych krajów przez zagraniczne korporacje. Daje to bardzo realną możliwość ustanowienia podatku transakcyjnego na znacznie niższym poziomie, np. 7-9%.

Szczegółowe zestawienie wyliczeń (nie uwzględniające emerytur i rent) można znaleźć w tabeli poniżej.

Lp. Obywatele  Dane Uwagi
1 Liczba osób pracujących                16 000 000.00 zł Na podstawie danych GUS[1]
2 Średnie wynagrodzenie                          4 000.00 zł Na podstawie danych GUS[2]
3 Oszczędności (20%) 0.20 Zakładany poziom oszczędności
4 Konsumpcja (80%) 0.80 Zakładany poziom wydatków
5 Podatek od transakcji (10%) 0.10 Przyjęta wysokość podatku
6 Liczba miesięcy 12
7 Wysokość pobranego podatku od obywateli        61 440 000 000.00 zł Mnożenie wierszy: 1*2*4*5*6. Wynik: 61,44 mld
8 Firmy
9 Koszty ogółem wszystkich firm w Polsce[3]    2 872 300 000 000.00 zł Zgodnie z założeniem podatek pobierany od kwoty transakcji wychodzącej z konta
10 Wysokość pobranego podatku od firm        287 230 000 000.00 zł Mnożenie wierszy: 5*9. Wynik: 287,23 mld
12 Suma podatku od firm i obywateli 348 670 000 000.00 zł Suma wierszy: 7+10. Wynik: 348,67 mld

[1] Źródło: http://bydgoszcz.stat.gov.pl/osrodki/osrodek-badan-i-analiz-rynku-pracy-869/osrodek-badan-i-analiz-rynku-pracy—dane-909/

[2] Źródło: http://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/obwieszczenie-w-sprawie-przecietnego-miesiecznego-wynagrodzenia-w-sektorze-przedsiebiorstw-w-kwietniu-2015-r-,56,17.html

[3] Źródło: http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12554.pdf

Ostatnim założeniem powinno być utrzymanie możliwości dokonywania transakcji gotówkowych z dokładnością do tego, że każdy przedsiębiorca musiałby rozliczyć takie transakcje przekazując na konta Urzędu Skarbowego 10% pobranych funduszy z tytułu sprzedaży towarów i usług.

"System podatkowy w Polsce – kosmetyka już nie wystarczy. Potrzebna jest gruntowna i nowoczesna zmiana!" table of contents

  1. System podatkowy w Polsce – kosmetyka już nie wystarczy. Potrzebna jest gruntowna i nowoczesna zmiana!
  2. Diagnoza
  3. Cel
  4. Oczekiwane efekty
  5. Przyjęte założenia
  6. Sposób osiągnięcia celów
  7. Analiza SWOT rozwiązania
  8. Przykłady
  9. Podsumowanie - wizualizacja korzyści